1.3 Demografische factoren

1.3 Demografische factoren

De bevolkingsontwikkeling is gebaseerd op het steeds ouder worden van bevolkingscohorten: wie nu 20 jaar is, is – meestal – volgend jaar 21. Aan het begin van de bevolkingspiramide staan de geboorten, terwijl mensen op elk moment een zeker kans hebben te overlijden. Mensen kunnen natuurlijk wel verhuizen naar andere gemeenten of juist uit andere gemeenten, en ook van of naar andere landen: de emigratie en immigratie. Geboorten, sterften en migraties zijn de demografische factoren, in beeld van 2020 – 2040.
In de praktijk worden in Nederland op regio- en gemeenteniveau een tweetal prognoses gebruikt. Het Rijk publiceert in datawonen.nl de Primos prognose van ABF met het totale aantal inwoners, huishoudens en woningen – ook uitgesplitst naar toevoegingen en onttrekkingen op gemeenteniveau. Bij ABF zelf zijn ook verdere uitsplitsingen te verkrijgen. Het PBL publiceert inwoners naar leeftijd in vijfjaargroepen en huishoudens naar huishoudentype, maar helaas geen woningen. Beide prognose zijn te vergelijken in dashboard 1.3

In dashboards op gemeenteniveau, waarvan er nog enkele zullen volgen is steeds ook een kaart beschikbaar waarmee gemeenten met elkaar kunnen worden vergeleken. Voor deze vergelijking is een 8-tal filters toegepast, die in alle betreffende dashboards zullen worden opgenomen. Daarmee is vergelijking mogelijk naar:

  1. Grootteklasse: < 25.000, 25.000 – 50.000, 50.000 – 100.000, 100.000 – 300.000 en > 300.000 inwoners.
  2. Stedelijkheid: de CBS klassen van zeer sterk stedelijk tot niet stedelijk
  3. Centrumfunctie: sterk, redelijk, weinig, zonder van belang voor onder meer beschermd wonen
  4. Sociale structuur: Goed, redelijk, matig en zwak, zoals gebruikt in de wereld van de gemeentefinancien.
  5. SES: Sociaal economische status zoals gepubliceerd door het SCP. De inkomensdata zijn afkomstig van het CBS.  Op opleiding wordt in een later dashboard uitvoerig teruggekomen. Opleiding, zoals inmiddels gepubliceerd door het CBS tot op buurtniveau voor 2013 en 2019
  6. Krimp of anticipeergebied: Hiermee kunnen gemeenten worden vergeleken met vergelijkbare gemeenten. Filter 1,2, 5,6 en 7 zijn ook beschikbaar op postcode 4, wijk- en buurtniveau. Hoewel wellicht niet verwacht zou ook krimp op lager schaalniveau vanuit de demografische vooruitberekeningen zijn tot te voegen: zo vergrijzen ook jaren zestig en zeventigwijken is steden en suburbs in hoog temp met bijbehorende gezinsverdunning.

Verdiepende toelichting